Zavod za javno zdravstvo Osječko-baranjske županije

Naslovna

Trenutno ste ovdje: Naslovna

Trihineloza

Trihineloza neželjeni pratilac neodgovornog kolinja. Konzumacija suhomesnatih proizvoda kao što su kulen, šunka, kobasice, po kojima su ovi naši krajevi poznati, može biti uzrok teške bolesti:humane trihineloze, koja može ponekad završiti i smrtno ili ostaviti trajne posljedice po zdravlje.Zato je korisno pročitati ovaj članak i saznati više o njoj.

 

 

 

 

Konzumacija suhomesnatih proizvoda kao što su kulen, šunka, kobasice, po kojima su ovi naši krajevi poznati, može biti uzrok teške bolesti:humane trihineloze, koja može ponekad završiti i smrtno ili ostaviti trajne posljedice po zdravlje.Zato je korisno pročitati ovaj članak i saznati više o njoj.

Trihineloza je antropozoonoza (bolest životinja koja se prenosi i na ljude) koju uzrokuje nematoda iz roda Trichinella.Bolest kod čovjeka nastaje konzumacijom nedovoljno ili nepravilno termički obrađenog mesa,kod nas je to najčešće svinjsko meso, koje je invadirano ličinkana, to jest sadrži ciste trihinele.

Poznato je 8 morfoloških vrsta trihinele no kod nas infekcije uzrokuje Trichinella spiralis.

Životni ciklus trihinele

 

 

 

 

 

 

  

 

 

Trihinela je parazit mesoždernih i sveždernih sisavaca, iznimno biljoždera (konj) i

ptica (ptice grabljivice, purani).

 

KLINIČKA SLIKA BOLESTI

 

Klinička slika bolesti ovisi o količini ličinki trihinele koje se u obliku cista nalaze u pojedenom mesu. Bolest može imati tri faze. U prvoj fazi, koja nastaje nakon 24-48 sati nakon konzumacije zaraženog mesa, javlja se mučnina,povraćanje,proljev ili opstipacija,bolovi u trbuhu i znojenje. Prva faza bolesti često može i izostati. U drugoj fazi, koja se javlja krajem prvog tjedna infekcije i može trajati do 6 tjedana, javlja se povišena tjelesna temperatura (do 41 C),edem lica i vjeđa, bolovi u mišićima i visoka eozinofilija u nalazu krvi.

 

Karakterističan izgled lica kod trihineloze

 

Ovi simptomi nastaju jer ženke parazita, koji se u prvoj fazi oslobodio iz cista djelovanjem probavnih enzima u duodenumu i tankom crijevu, počinju leći žive ličinke koje dospijevaju iz probavnog sustava u krvni optok čime dolaze u sva tkiva, a naročito preferiraju poprečno prugastu muskulaturu (ošit, međurebreni mišići, mišići oka, grkljana i žvačni mišići). Kod jače invazije mogu dospjeti u srce, mozak, pluća i izazvati simptome od strane ovih organa što može dovesti i do smrti oboljelog.

 

U tkivima ličinke ulaze u stanice koje propadaju a ličinka se počinje savijati u spiralu oko koje se formira vezivna kapsula u koju se kasnije talože vapnene soli i nastaju karakteristične ciste vidljive pod mikroskopom (trihineloskopija).

 

Mikroskopska slika ciste trihinele u mišićnom tkivu vidljiva

prilikom trihineloskopije

 

Treća faza bolesti je faza oporavka koja traje od nekoliko tjedana do nekoliko mjeseci a karakterizirana je općom slabošću i iscrpljenošću.

Liječenje može biti efikasno u prvoj fazi bolesti, a kasnije je uglavnom simptomatsko.

 

EPIDEMIOLOGIJA – KAKO I GDJE SE JAVLJA BOLEST

 

Bolest se najčešće pojavljuje u većim ili manjim obiteljskim epidemijama (konzumiranje obiteljski pripravljenih suhomesnatih proizvoda od mesa koje nije trihineloskopski pregledano), najčešće u zimsko-proljetnom periodu.

Izuzetno je važno epidemiološkim izvidom i epidemiološkom anketom utvrditi vrstu i porijeklo zaražene namirnice koja je dovela do pojave bolesti i utvrditi kamo su te prerađevine distribuirane kako bi se neškodljivo uništile i na taj način spriječilo daljnje širenje bolesti.

 

PREVENCIJA BOLESTI

 

Prevencija je izuzetno važna za stavljanje pod nadzor pojave ove bolesti i temeljitim i pravilnim provođenjem mjera prevencije pojava humane trhineloze može se svesti na minimum.

 

Mjere prevencije su slijedeće:

  • rutinski veterinarski pregled cjelokupnog mesa koje se obrađuje bilo industrijski bilo po domaćinstvima metodama trihineloskopije i/ili metodom umjetne digestije (što je i zakonska obveza),kao i neškodljivo uklanjanje sveg zaraženog mesa uz nadoknadu vrijednosti uništenih životinja.

  • nazor priprave,distribucije i prodaje mesa i mesnih prerađevina a naročito suhomesnatih proizvoda

  • uzgoj domaćih životinja, naročito svinja u kome se posebno skrbi za nabavu zdravih mladih životinja, čistoću prostorija za uzgoj bez pristupa glodavaca,izbjegavanje slobodnog načina uzgoja-"žirovanje" svinja i slično

  • sustavna deratizacija

  • zdravstveni odgoj pučanstva koji uključuje upoznavanje s najbitnijim činjenicama o trihinelozi kao što su:

  1. salamurenje i sušenje i dimljenje mesa neće uništiti encistirane ličinke trihinele u mesu

  2. temeljito kuhanje i pečenje mesa uništit će trihinelu u mesu (temperatura u bilo kojem dijelu mesa mora biti veća od 66c – ali se ne preporučuje

  3. držanje mesa u zamrzivaču na -15C kroz 3 tjedna ili naglo zamrzavanje na -37C uništava ličinke trihinele - ali se ne preporučuje

  4. svako klanje svinja i/ili priprava suhomesnatih proizvoda u domaćinstvu neizostavno mora uključiti trihineloskopski pregled mesa kod ovlaštenog veterinara.

 

Sustavnim provođenjem preventivnih mjera pojava humane trihineloze može postati iznimna rijetkost.

 

 

Tekst priredio:

Zorko Kovač, dr. med.

spec. epidemiolog



Copyright © Zavod za javno zdravstvo Osječko-baranjske županije